Waarom goed genoeg nooit goed genoeg voelt
Kijkend naar een grote boom met een donkerbruine vrucht vragen we ons af wat die vrucht eigenlijk is. We zoeken het zelfs op. Daarna verzanden we in het net iets te uitgebreid analyseren van onze koffie. Waar komen de cacaobonen eigenlijk vandaan? En tijdens deze cacao-analyse, niet te verwarren met een cacao-ceremonie, bespreken we wat de plannen voor onze dag worden, mijmeren we over de toekomst. Daarna dwaal ik af en kom ik tot een conclusie.
En opvallend vaak kom ik tot dezelfde conclusie de laatste tijd: we zijn ontzettend streng voor onszelf. We moeten de beste werknemer, de beste ouder, vriendin of vriend en partner zijn.
Ik zie het om me heen. Ik zag het terug in mijn werk. Ik hoor het in gesprekken met vrienden en familie. In hoe mensen praten over hun werk, hun relatie, hun toekomst.
We worden 's ochtends wakker en hebben 's nachts al liggen piekeren. Over werk, of het gebrek daaraan. Over liefde, of het gebrek eraan. Over geld, of het gebrek eraan.
Er lijkt vaak een stille druk onder te liggen. Alsof we van alles moeten. We moeten blij zijn, we moeten presteren, we moeten succesvol zijn, we moeten vooral "goed bezig" zijn met ons leven.
We hopen dat het allemaal op z'n plek valt als we maar hard genoeg ons best doen. Alsof er een soort eindpunt is waarop alles klopt. Hup, nog even doorzetten. Licht aan het einde van de tunnel.
Maar wie bepaalt eigenlijk wat "goed bezig zijn" is? En wanneer ben je eigenlijk succesvol? Zit dat niet grotendeels in onze eigen hoofden? En aan wie meten we ons eigenlijk?
We zijn geneigd te denken dat het beter kan, dat er meer moet zijn of dat het anders moet. Alsof er geen ruimte is om even adem te halen. Ambitie, nieuwe plannen en een groot streven lijken de norm.
En ergens herken ik dat ook in mezelf. Ook ik word af en toe 's ochtends wakker en schiet dan meteen in een evaluatie: ben ik vandaag gelukkig? Heb ik het allemaal goed gedaan?
Maar wat is geluk eigenlijk? En wanneer is het goed genoeg? En zijn dat niet veel te grote vragen om je 's ochtends te stellen?
Ik kan mezelf streng toespreken als ik me een dag wat minder voel. Alsof dat niet mag. Alsof ik elke dag zingend mijn bed uit moet springen en alleen maar dankbaarheid zou moeten voelen.
Maar dat gebeurt natuurlijk niet. Ik word niet elke dag wakker alsof ik de loterij heb gewonnen.
Het is aan de andere kant ook eigenlijk helemaal niet zo gek dat we zo denken.
Vanuit de psychologie weten we dat mensen vaak een interne lat ontwikkelen van "goed genoeg zijn". Alleen verschuift die lat steeds. Zelfs als omstandigheden beter worden, blijft ons brein zoeken naar wat er nog mist. Daarnaast wennen we ook snel aan nieuwe omstandigheden. Zelfs als er iets in ons leven verandert waar we naar verlangden, voelt dat na een tijdje weer gewoon. Alsof ons brein steeds opnieuw iets zoekt om naar te streven of te verbeteren.
Alsof we niet alleen willen leven, maar het ook constant "goed moeten doen".
Maar als we dat weten, mogen we misschien ook iets milder zijn voor onszelf.
Want die strenge stem die zegt dat het beter moet, die is niet van buitenaf. Die is van jou. Van ons. Wij zijb de personen die dat kunnen veranderen.
En dat is misschien wel het meest vermoeiende van alles.
Niet de omstandigheden. Maar de lat die we steeds opnieuw voor onszelf neerleggen.
Wat zou er veranderen als je die lat vandaag even neerlegt?
Opmerkingen